Ժառանգություն եւ բնություն
Ճամփորդական ուղեցույցԺառանգություն եւ բնություն բաժնի օգտակար եւ գործնական տեղեկություններ Կալեսկեում։

Մարմաշենի վանք
Մարմաշենի վանքը Շիրակի մարզի ամենագեղեցիկ միջնադարյան համալիրներից է։ Այն գտնվում է Մարմաշեն գյուղի մոտ, Գյումրիից ոչ հեռու, և հայտնի է կարմրավուն տուֆով, համաչափ գմբեթներով, Ախուրյան գետի խաղաղ բնապատկերով ու 10-11-րդ դարերի հայկական ճարտարապետությամբ։

Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարան
Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանը Երևանի կարևոր երաժշտական ու մշակութային վայրերից է։ Այն ստեղծվել է այն տան հիմքի վրա, որը խորհրդային Հայաստանի կառավարությունը նվիրել էր մեծ կոմպոզիտորին, և այսօր ներկայացնում է նրա կյանքը, ստեղծագործությունները, ձեռագրերն ու անձնական հիշատակները։

Հառիճավանք
Հառիճավանքը Շիրակի մարզի հնագույն և ազդեցիկ վանական համալիրներից է։ Այն գտնվում է Հառիճ գյուղում, Արթիկի մոտ, և հայտնի է 7-րդ դարի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցով, 13-րդ դարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցով, քարե ճարտարապետությամբ և կրթական ավանդույթներով։

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան
Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանը Երևանի ամենատարբերվող արվեստի վայրերից է։ Այն նվիրված է մեծ կինոռեժիսորի և արվեստագետի երևակայական աշխարհին՝ կոլաժներով, գծանկարներով, լուսանկարներով, անձնական իրերով, նամակներով և կինոյի հետ կապված նյութերով։

Հովհաննավանք
Հովհաննավանքը Արագածոտնի մարզի ամենատպավորիչ վանական համալիրներից է։ Այն կանգնած է Օհանավան գյուղում՝ Քասախի կիրճի եզրին, և հայտնի է Սուրբ Կարապետ եկեղեցով, միջնադարյան քարագործությամբ, խաչքարերով ու լայն բացվող կիրճային տեսարաններով։

Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարան
Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանը Երևանի կարևոր գրական վայրերից է։ Այն գտնվում է այն բնակարանում, որտեղ մեծ հայ բանաստեղծը ապրել է 1935-1937 թվականներին, և ներկայացնում է նրա ձեռագրերը, գրքերը, լուսանկարները, անձնական իրերն ու գրական ժառանգությունը։

Սաղմոսավանք
Սաղմոսավանքը 13-րդ դարի վանական համալիր է Արագածոտնի մարզում։ Այն գտնվում է Սաղմոսավան գյուղում՝ Քասախի կիրճի բարձր եզրին, և հայտնի է Սուրբ Սիոն եկեղեցով, գրատան պատմությամբ, քարե ճարտարապետությամբ ու Արագածի լայն տեսարաններով։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարան
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանը Երևանի կարևոր մշակութային գանձարաններից է։ Այն պահպանում է հայ գրականության, թատրոնի, երաժշտության և կինոյի արխիվներ, ձեռագրեր, լուսանկարներ, փաստաթղթեր և նշանավոր արվեստագետների անձնական հավաքածուներ։

Մայր Հայաստան ռազմական պատմության թանգարան
Մայր Հայաստան ռազմական պատմության թանգարանը գտնվում է Հաղթանակ զբոսայգում՝ Մայր Հայաստան հուշարձանի պատվանդանի ներսում։ Այն պատմում է Հայաստանի ռազմական հիշողության, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և 20-րդ դարի պաշտպանական պատմության մասին։

Հայրավանք
Հայրավանքը Գեղարքունիքի մարզի գեղեցիկ պատմական վայրերից է՝ Սևանա լճի ափին բարձրացող ժայռոտ դիրքով։ Համալիրը ձևավորվել է 9-12-րդ դարերում և հայտնի է Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցով, գավիթով, խաչքարերով ու լճի բացվող տեսարանով։

Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարան
Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանը Հայաստանի կարևոր արվեստային կենտրոններից է։ Այն հիմնադրվել է 1972 թվականին Հենրիկ Իգիթյանի նախաձեռնությամբ և ներկայացնում է հայ ժամանակակից ու նորարար արվեստագետների գործերը՝ հատկապես 1960-ականների սերնդի ստեղծագործական ժառանգությունը։

Սևանավանք
Սևանավանքը Հայաստանի ամենահայտնի պատմական վայրերից է։ Այն գտնվում է Սևանա լճի հյուսիսարևմտյան ափի թերակղզում և հայտնի է 9-րդ դարի եկեղեցիներով, սևավուն քարե գմբեթներով, լճի լայն տեսարանով և Երևանից մեկօրյա ճանապարհի հարմարությամբ։

Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստի կենտրոն
Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստի կենտրոնը Երևանի կարևոր մշակութային վայրերից է։ Այն ներկայացնում է հայկական ժողովրդական արվեստը, արհեստները, փայտագործությունը, մետաղագործությունը, ասեղնագործությունը, գորգերը, կարպետները, խեցեգործությունը և ինքնուս նկարիչների գործերը։

Գոշավանք
Գոշավանքը Տավուշի մարզի կարևոր վանական համալիրներից է։ Այն գտնվում է Գոշ գյուղում՝ Դիլիջանի մոտ, և հայտնի է Մխիթար Գոշի անունով, 12-13-րդ դարերի ճարտարապետությամբ, նրբակերտ խաչքարերով, անտառապատ լեռներով ու մշակութային հարուստ պատմությամբ։

Հովհաննես Թումանյանի թանգարան
Հովհաննես Թումանյանի թանգարանը Երևանի կարևոր գրական ու մշակութային վայրերից է։ Այն նվիրված է մեծ հայ բանաստեղծին և ներկայացնում է ձեռագրեր, լուսանկարներ, գրքեր, ընտանեկան հիշատակներ, անձնական իրեր և Թումանյանի ստեղծագործական աշխարհի պատմությունը։

Երևանի պատմության թանգարան
Երևանի պատմության թանգարանը մայրաքաղաքի անցյալը ճանաչելու լավագույն վայրերից է։ Այն հիմնադրվել է 1931 թվականին և ներկայացնում է քաղաքի պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը՝ փաստաթղթերով, լուսանկարներով, առարկաներով և քաղաքային հիշողությամբ։

Հաղարծին վանք
Հաղարծինը Տավուշի մարզի ամենագեղեցիկ վանական համալիրներից է։ Այն գտնվում է Դիլիջանի մոտ՝ անտառապատ լեռների մեջ, և հայտնի է 10-13-րդ դարերի եկեղեցիներով, քարե գմբեթներով, հին սեղանատնով և խաղաղ բնության հետ միաձուլված ճարտարապետությամբ։

Ախթալայի վանք
Ախթալայի վանքը Լոռու մարզի առանձնահատուկ պատմական վայրերից է։ Այն հայտնի է իր ամրացված պատերով, լեռնային դիրքով և հատկապես միջնադարյան որմնանկարներով, որոնք հայկական եկեղեցական արվեստի հազվագյուտ ու արժեքավոր նմուշներից են։

Սանահին վանք
Սանահինը Լոռու մարզի կարևորագույն միջնադարյան վանական համալիրներից է։ Այն Հաղպատի հետ ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում և հայտնի է իր ճարտարապետությամբ, դպրոցական ու գրչական ավանդույթներով, գրատնով, խաչքարերով և լեռնային միջավայրով։

Հաղպատ վանք
Հաղպատը Լոռու մարզի ամենանշանավոր վանական համալիրներից է։ Սանահինի հետ այն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում և հայտնի է 10-13-րդ դարերի ճարտարապետությամբ, կրթական ավանդույթներով, խաչքարերով ու Դեբեդի կիրճի լեռնային միջավայրով։

Նորավանք
Նորավանքը Հայաստանի ամենատպավորիչ միջնադարյան վանքերից է։ Այն գտնվում է Վայոց ձորի կարմրավուն ժայռերի մեջ և հայտնի է Սուրբ Աստվածածին երկհարկ եկեղեցով, Մոմիկի արվեստով, նրբակերտ քարաքանդակներով և դրամատիկ լեռնային բնապատկերով։

Խոր Վիրապ
Խոր Վիրապը Հայաստանի ամենահայտնի հոգևոր և պատմական վայրերից է։ Այն գտնվում է Արարատի մարզում՝ Արարատ լեռան տեսարանով, և կապված է Գրիգոր Լուսավորչի բանտարկության, Հայաստանի քրիստոնեացման պատմության և հայկական ինքնության կարևոր շերտերի հետ։

Շողակաթ եկեղեցի
Շողակաթ եկեղեցին Վաղարշապատի խաղաղ ու պատմական եկեղեցիներից է։ Այն կառուցվել է 1694 թվականին ավելի հին սրբավայրի տեղում և ընդգրկված է Էջմիածնի եկեղեցիների ու Զվարթնոցի հնագիտական վայրի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության կազմում։
